Một liệu pháp được phê duyệt mà không ai tiếp cận được thì chỉ giải quyết được một nửa vấn đề.
Vì sao chi phí cao
- Nghiên cứu phát triển kéo dài và tốn kém
- Phần lớn ứng viên thất bại
- Quy trình sản xuất rất phức tạp
- Số người bệnh rất ít
- Nhiều sản phẩm được làm riêng cho từng người
Chi phí phát triển của cả những ứng viên thất bại được tính vào giá sản phẩm thành công.
Sản xuất là nút thắt
- Cần cơ sở đạt chuẩn nghiêm ngặt
- Quy trình khó tự động hoá
- Kiểm nghiệm chặt chẽ cho từng lô
- Năng lực sản xuất toàn cầu hạn chế
- Không dễ tăng quy mô như thuốc thường
Không thể sản xuất hàng loạt như viên thuốc là đặc điểm định hình cả ngành.
Sản phẩm cá nhân hoá
- Một số liệu pháp dùng tế bào của chính người bệnh
- Mỗi lô chỉ dành cho một người
- Không có lợi thế quy mô
- Quy trình phải lặp lại từ đầu
- Đây là loại tốn kém nhất
Mỗi người bệnh là một dây chuyền sản xuất riêng.
Bài toán của bệnh hiếm
- Chi phí phát triển gần như không đổi
- Nhưng chia cho rất ít người
- Giá mỗi liều trở nên rất cao
- Đây là bài toán cấu trúc
- Không riêng của liệu pháp gen
Cùng một chi phí phát triển chia cho một nghìn người khác hẳn chia cho một triệu người.
Lập luận về giá trị
- Một lần điều trị thay cho chăm sóc suốt đời
- So sánh với tổng chi phí điều trị lâu dài
- Tính cả chi phí xã hội và gia đình
- Lập luận có cơ sở nhưng chưa giải quyết được vấn đề chi trả tức thời
- Hệ thống y tế phải trả toàn bộ ngay lập tức
Tiết kiệm được trong ba mươi năm không giúp gì cho ngân sách của năm nay.
Các mô hình chi trả đang được thử
- Chi trả theo kết quả
- Chia nhỏ khoản thanh toán theo nhiều năm
- Hoàn tiền nếu không hiệu quả
- Đàm phán giá theo khối lượng
- Quỹ riêng cho bệnh hiếm
Chi trả theo kết quả là mô hình đang được thử nghiệm ở nhiều nơi.
Khác biệt giữa các quốc gia
- Phê duyệt khác nhau
- Cơ chế chi trả khác nhau
- Năng lực trung tâm điều trị khác nhau
- Cùng một liệu pháp có thể có ở nơi này và không ở nơi khác
- Hỏi bác sĩ về tình hình cụ thể
Đọc tin về một liệu pháp mới không có nghĩa là nó có sẵn ở nơi mình sống.
Vấn đề công bằng y tế
- Người bệnh ở nước thu nhập thấp gần như không tiếp cận được
- Khoảng cách ngày càng lớn
- Là vấn đề đạo đức của cả lĩnh vực
- Đang có các sáng kiến quốc tế
- Nhưng tiến triển chậm
Cùng một căn bệnh có thể chữa được ở nơi này và không có lựa chọn nào ở nơi khác.
Thử nghiệm lâm sàng như một lối vào
- Một số người tiếp cận được qua thử nghiệm
- Thường không phải trả chi phí thuốc nghiên cứu
- Nhưng là nghiên cứu chứ không phải điều trị
- Có tiêu chuẩn tham gia chặt chẽ
- Hỏi bác sĩ về các thử nghiệm đang tuyển
Tham gia thử nghiệm là tham gia nghiên cứu chứ không phải nhận điều trị được đảm bảo.
Cẩn thận với du lịch chữa bệnh
- Một số nơi bán dịch vụ chưa được chứng minh
- Giá rẻ hơn thường vì không phải liệu pháp thật
- Không có theo dõi sau đó
- Không có trách nhiệm khi có biến chứng
- Kiểm tra kỹ trước khi đi
Giá thấp hơn nhiều so với liệu pháp được phê duyệt thường có nghĩa đó là thứ khác.
Khi không tiếp cận được
- Hỏi về các điều trị hiện có khác
- Hỏi về thử nghiệm lâm sàng
- Tìm hiểu các chương trình hỗ trợ nếu có
- Liên hệ hội bệnh nhân nếu có
- Giữ liên lạc với chuyên khoa vì tình hình thay đổi
Các hội người bệnh thường có thông tin cập nhật nhất về chương trình hỗ trợ.
Xu hướng trong tương lai
- Công nghệ sản xuất cải tiến
- Chi phí có thể giảm dần
- Nhiều sản phẩm hơn tạo cạnh tranh
- Cơ chế chi trả đang được xây
- Nhưng thay đổi cần thời gian
Lịch sử y học cho thấy chi phí thường giảm khi công nghệ trưởng thành.
Cách nghĩ thực tế
- Chi phí cao đến từ phát triển, sản xuất và số người bệnh ít
- Sản phẩm làm riêng cho từng người là loại tốn kém nhất
- Phê duyệt ở nơi này không có nghĩa có sẵn ở nơi khác
- Thử nghiệm lâm sàng là nghiên cứu chứ không phải điều trị
- Giá rẻ bất thường thường có nghĩa đó không phải liệu pháp thật
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa về lựa chọn thực tế của mình.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao liệu pháp gen đắt như vậy?
Do chi phí nghiên cứu phát triển rất lớn, quy trình sản xuất phức tạp, số người bệnh rất ít để chia sẻ chi phí, và mỗi sản phẩm thường được làm riêng cho từng người.
Bảo hiểm có chi trả không?
Khác nhau giữa các quốc gia và từng sản phẩm. Nhiều hệ thống y tế đang thử các mô hình chi trả theo kết quả hoặc chia nhỏ theo thời gian.
Người bệnh ở nước đang phát triển có cơ hội không?
Hiện tại còn rất hạn chế. Đây là vấn đề công bằng y tế lớn mà cộng đồng quốc tế đang tìm cách giải quyết.
Có cách nào tiếp cận khác không?
Tham gia thử nghiệm lâm sàng là một khả năng với một số người. Hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa về các thử nghiệm đang tuyển và tiêu chuẩn tham gia.