Người ta không tin vào những thứ này vì kém thông minh, mà vì đang sợ mất một người.
Hiểu điều gì đang diễn ra
- Phía sau niềm tin là nỗi sợ
- Sợ mất người thân
- Sợ mình không làm gì cả
- Cảm giác bất lực rất khó chịu đựng
- Làm gì đó thấy dễ hơn là chờ
Cảm giác bất lực khi ngồi nhìn người thân yếu đi là thứ rất khó chịu đựng.
Vì sao tranh cãi không hiệu quả
- Biến cuộc nói chuyện thành thắng thua
- Người bị phản bác phải bảo vệ mình
- Càng bị ép càng bám chặt
- Quan hệ bị tổn thương
- Họ sẽ giấu thông tin lần sau
Điều tệ nhất của tranh cãi là lần sau họ sẽ không kể cho mình biết nữa.
Bắt đầu bằng lắng nghe
- Hỏi điều gì khiến họ quan tâm
- Nghe hết không ngắt lời
- Không phản bác ngay
- Hỏi họ mong gì nhất
- Hiểu trước rồi mới nói
Người được lắng nghe thật sự thường sẵn sàng nghe lại hơn nhiều.
Chọn đúng lúc để nói chuyện
- Không nói khi vừa cãi nhau
- Không nói trước mặt đông người
- Không nói lúc họ đang kiệt sức
- Chọn lúc yên tĩnh và có thời gian
- Một cuộc nói chuyện tốt hơn mười lần nhắc
Nhắc đi nhắc lại nhiều lần thường phản tác dụng hơn một lần ngồi xuống nói cho hết.
Hỏi về chi phí cơ hội
- Thời gian dành cho việc này
- Sức khoẻ để đi lại
- Tiền có thể dùng cho việc khác
- Những điều trị đang bỏ dở
- Bàn cụ thể chứ không nói chung
Thời gian và sức khoẻ bỏ ra cũng là cái giá thật dù không ai ghi hoá đơn.
Thừa nhận phần đúng
- Bệnh này đúng là ít lựa chọn
- Y học đúng là chưa giải quyết được
- Mong muốn tìm cách là chính đáng
- Thừa nhận không phải là đồng ý
- Nó mở đường cho phần sau
Thừa nhận phần đúng trong lo lắng của họ không có nghĩa là đồng ý với kết luận.
Chuyển sang cùng đặt câu hỏi
- Thay vì nói cái này sai
- Hãy nói mình cùng hỏi cho rõ nhé
- Đặt mình về cùng phía
- Câu hỏi làm việc thay cho mình
- Hiệu quả hơn khẳng định
Câu hỏi cụ thể có sức nặng hơn nhiều so với lời khẳng định của người nhà.
Những câu nên cùng hỏi
- Loại tế bào nào và nguồn từ đâu
- Được cấp phép cho bệnh này chưa
- Nghiên cứu nào chứng minh
- Nếu biến chứng thì ai chịu
- Có cho mang hồ sơ về không
Khi cùng ngồi hỏi thì câu trả lời mập mờ tự nó nói lên vấn đề.
Đề nghị gặp bác sĩ chuyên khoa
- Không phải để bác sĩ mắng
- Mà để hỏi ý kiến thứ hai
- Mang tài liệu đi cùng
- Đi cùng để họ không thấy bị bỏ mặc
- Đây là bước hiệu quả nhất
Đi cùng quan trọng hơn nói gì, vì nó cho thấy mình vẫn ở cùng phía.
Hỏi về thử nghiệm lâm sàng
- Là lựa chọn chính thức
- Đáp ứng nhu cầu muốn thử cái mới
- Có giám sát an toàn
- Thường không thu phí can thiệp
- Cho họ một hướng đi thay vì chỉ ngăn cản
Chỉ ngăn cản mà không đưa ra hướng nào khác thì rất khó được chấp nhận.
Bàn về tài chính một cách cụ thể
- Số tiền lấy từ đâu
- Nếu phải làm nhiều lần thì sao
- Nếu có biến chứng thì lấy gì chi trả
- Ảnh hưởng tới cả nhà thế nào
- Nói bằng con số cụ thể
Con số cụ thể thường có sức thuyết phục hơn lập luận về khoa học.
Nếu họ vẫn quyết định làm
- Đừng cắt đứt
- Giúp giữ toàn bộ hồ sơ
- Ghi lại đã làm gì ngày nào
- Giữ liên lạc với bác sĩ điều trị
- Theo dõi dấu hiệu bất thường
Họ sẽ cần một chỗ để quay về khi có chuyện, và mình nên là chỗ đó.
Khi kết quả không như mong đợi
- Đừng nói câu đã bảo rồi
- Họ đang tự trách đủ rồi
- Tập trung vào bước tiếp theo
- Đưa đi khám
- Giúp họ không thấy xấu hổ
Câu đã bảo rồi không sửa được gì và làm họ khép lại.
Chăm sóc chính mình
- Người nhà cũng kiệt sức
- Cảm giác bất lực rất nặng
- Cần người để nói chuyện
- Không tự trách nếu không thuyết phục được
- Không ai kiểm soát được quyết định của người khác
Không thuyết phục được người thân không có nghĩa là mình đã làm sai.
Khi người bệnh là người quyết định
- Người trưởng thành có quyền tự quyết
- Kể cả quyết định mình không đồng ý
- Vai trò của mình là cung cấp thông tin
- Và ở lại bên cạnh
- Đó là giới hạn cần chấp nhận
Ở lại bên cạnh là điều duy nhất luôn nằm trong tầm tay mình.
Cách nghĩ thực tế
- Phía sau niềm tin thường là nỗi sợ
- Tranh cãi làm người ta bám chặt hơn
- Cùng đặt câu hỏi hiệu quả hơn phản bác
- Đưa ra một hướng khác thay vì chỉ ngăn cản
- Đừng cắt đứt, họ sẽ cần chỗ quay về
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy cùng người thân gặp bác sĩ chuyên khoa.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tranh cãi thường không hiệu quả?
Vì nó biến cuộc trò chuyện thành thắng thua. Người bị phản bác thường bám chặt hơn vào niềm tin để bảo vệ chính mình.
Nên bắt đầu thế nào?
Bắt đầu bằng việc hỏi điều gì khiến họ quan tâm tới nó, và lắng nghe thật. Hiểu được nỗi sợ phía sau thì nói chuyện mới có chỗ đứng.
Nếu họ vẫn quyết định làm thì sao?
Giúp họ hỏi đủ câu, giữ hồ sơ, và giữ liên lạc với bác sĩ. Đừng cắt đứt, vì họ sẽ cần chỗ quay về khi có chuyện.
Có nên nói thẳng đó là lừa đảo không?
Cách nói đó thường khiến người nghe phòng thủ. Hỏi cùng nhau những câu cụ thể thường hiệu quả hơn nhiều so với dán nhãn.