Quảng cáo trong lĩnh vực này lặp lại một bộ công thức khá giống nhau ở khắp nơi.
Dấu hiệu một — chữa được nhiều bệnh
- Một can thiệp cho hàng chục bệnh
- Các bệnh không liên quan gì nhau
- Không có cơ chế sinh học hợp lý
- Đây là dấu hiệu rõ nhất
- Thuốc thật luôn có chỉ định hẹp
Không có can thiệp y học nào chữa được đồng thời tiểu đường, tự kỷ và thoái hoá khớp.
Dấu hiệu hai — chỉ có lời chứng
- Toàn video người bệnh kể
- Không có bài báo khoa học nào
- Không có số liệu tổng hợp
- Không ai theo dõi lâu dài
- Lời chứng không thay được dữ liệu
Người gặp kết cục xấu gần như không bao giờ xuất hiện trong phần lời chứng.
Dấu hiệu ba — mượn uy tín
- Nhắc giải Nobel
- Nhắc công nghệ Nhật Bản hay Hàn Quốc
- Nhắc tên trường đại học lớn
- Nhưng không liên quan tới dịch vụ đang bán
- Hỏi thẳng nghiên cứu nào về chính can thiệp này
Mượn uy tín là kỹ thuật phổ biến nhất vì nó không thể bị bắt lỗi trực tiếp.
Dấu hiệu bốn — thu phí rất cao
- Chi phí lớn bất thường
- Không có bảng giá công khai
- Giá thay đổi theo người hỏi
- Có gói nhiều liệu trình
- Khuyến mãi nếu đăng ký nhiều
Giá thay đổi tuỳ người hỏi cho thấy đây là hoạt động bán hàng chứ không phải điều trị chuẩn.
Dấu hiệu năm — thúc ép quyết định
- Nói suất có hạn
- Giảm giá nếu quyết hôm nay
- Nhân viên gọi liên tục
- Tạo cảm giác chậm là mất
- Đây là kỹ thuật bán hàng thuần tuý
Không cơ sở y tế nghiêm túc nào giảm giá để người bệnh quyết định nhanh hơn.
Dấu hiệu sáu — mơ hồ về kỹ thuật
- Không nói rõ loại tế bào nào
- Không nói nguồn từ đâu
- Không nói số lượng
- Không nói cách đưa vào cơ thể
- Dùng từ chung chung như tinh chất hay hoạt chất sinh học
Sự mơ hồ về kỹ thuật thường là cố ý chứ không phải để cho dễ hiểu.
Dấu hiệu sáu rưỡi — không có bác sĩ chuyên khoa
- Người tư vấn là nhân viên kinh doanh
- Không có bác sĩ khám trước
- Không xem hồ sơ bệnh án
- Không yêu cầu xét nghiệm nền
- Quyết định điều trị không do chuyên môn đưa ra
Người tư vấn có hoa hồng theo doanh số thì lời khuyên của họ không thể vô tư.
Dấu hiệu bảy — không nói về rủi ro
- Chỉ nói lợi ích
- Nói hoàn toàn an toàn
- Nói không có tác dụng phụ
- Không có can thiệp y tế nào như vậy
- Che rủi ro là dấu hiệu nghiêm trọng
Mọi can thiệp y tế đều có rủi ro, ai nói không có là đang giấu.
Dấu hiệu tám — không có hồ sơ minh bạch
- Không có mã đăng ký nghiên cứu
- Không nói hội đồng đạo đức nào phê duyệt
- Không cho mang hồ sơ về
- Hợp đồng giới hạn trách nhiệm
- Từ chối trả lời bằng văn bản
Từ chối trả lời bằng văn bản là cách để không có gì bị lưu lại về sau.
Dấu hiệu chín — công kích y học chính thống
- Nói bệnh viện không muốn bạn biết
- Nói ngành dược che giấu
- Nói bác sĩ sợ mất bệnh nhân
- Đây là cách cô lập người bệnh
- Mục đích là ngăn việc đi hỏi ý kiến khác
Lập luận âm mưu tồn tại để ngăn người bệnh đi hỏi bác sĩ của chính mình.
Vì sao các dấu hiệu này hiệu quả
- Người bệnh đang lo lắng
- Hy vọng làm giảm khả năng phản biện
- Ngôn ngữ khoa học tạo cảm giác tin cậy
- Áp lực thời gian cản suy nghĩ
- Biết trước thì đỡ bị cuốn
Biết trước công thức khiến nó mất phần lớn sức mạnh.
Cách kiểm tra nhanh
- Hỏi loại tế bào nào
- Hỏi cho bệnh nào
- Hỏi bằng chứng ở mức nào
- Hỏi được cấp phép ở đâu
- Xin tài liệu mang về
Ba câu hỏi loại nào, cho bệnh nào, bằng chứng tới đâu lọc được phần lớn quảng cáo.
Đưa cho bác sĩ của mình xem
- Mang tài liệu quảng cáo đi khám
- Hỏi bác sĩ chuyên khoa
- Không sợ bị mắng
- Bác sĩ cần biết để tư vấn đúng
- Đây là bước hiệu quả nhất
Bước đơn giản này lọc được gần như mọi dịch vụ chưa kiểm chứng.
Nếu người thân đang tin
- Không chỉ trích niềm tin
- Cùng đọc tài liệu
- Cùng đặt câu hỏi kiểm tra
- Cùng đi gặp bác sĩ
- Kiên nhẫn hơn tranh cãi
Tranh cãi thường đẩy người ta bám chặt hơn vào điều họ đang tin.
Cách nghĩ thực tế
- Chữa được nhiều bệnh không liên quan là dấu hiệu rõ nhất
- Lời chứng không thay được dữ liệu
- Mượn uy tín không phải là bằng chứng
- Nói hoàn toàn không có rủi ro là đang giấu
- Mang tài liệu cho bác sĩ của mình xem
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu đáng ngờ nhất là gì?
Nhận điều trị nhiều loại bệnh không liên quan bằng cùng một can thiệp. Không có cơ chế sinh học nào hợp lý cho điều đó.
Lời chứng của người bệnh có đáng tin không?
Chúng có thể chân thật nhưng không phải bằng chứng, vì chỉ người thấy khá hơn mới lên tiếng và không ai theo dõi lâu dài.
Tại sao họ hay nhắc tới giải Nobel?
Vì đó là cách mượn uy tín. Một phát hiện khoa học được trao giải không có nghĩa là dịch vụ đang bán đã được chứng minh.
Nên làm gì khi thấy quảng cáo hấp dẫn?
Không quyết định ngay, ghi lại những gì được hứa, và mang thông tin đó hỏi bác sĩ chuyên khoa của mình.