Đây là vùng xám mà người bệnh dễ bị tổn thương nhất, vì nó mượn uy tín của khoa học.
Vì sao có hiện tượng này
- Quy định với sản phẩm điều trị rất chặt
- Gọi là nghiên cứu giúp né một số quy định
- Vẫn thu được tiền của người bệnh
- Mượn uy tín của khoa học
- Khai thác hy vọng của người bệnh
Từ nghiên cứu được dùng như một lớp vỏ pháp lý chứ không phải mô tả hoạt động thật.
Dấu hiệu thứ nhất — thu phí lớn
- Yêu cầu trả tiền cho chính can thiệp nghiên cứu
- Số tiền thường rất lớn
- Thử nghiệm nghiêm túc hiếm khi làm vậy
- Vì bên tài trợ chịu chi phí nghiên cứu
- Đây là dấu hiệu rõ nhất
Nếu người bệnh phải trả tiền cho can thiệp thì đó là bán hàng chứ không phải nghiên cứu.
Dấu hiệu thứ hai — không đăng ký
- Không có mã số đăng ký công khai
- Không tìm được trong hệ thống nào
- Không có thông tin về thiết kế
- Nghiên cứu nghiêm túc đều đăng ký
- Hỏi thẳng mã số đăng ký
Hỏi mã số đăng ký là cách kiểm tra nhanh và hiệu quả nhất.
Dấu hiệu thứ ba — thiếu hội đồng đạo đức
- Không nói được hội đồng nào phê duyệt
- Hoặc hội đồng do chính cơ sở lập
- Không có tính độc lập
- Đây là điểm yếu nghiêm trọng
- Hỏi tên và thông tin liên hệ của hội đồng
Hội đồng đạo đức do chính cơ sở lập ra không đảm bảo được tính độc lập.
Dấu hiệu thứ tư — nhận mọi người
- Không có tiêu chuẩn tham gia rõ ràng
- Nhận mọi loại bệnh
- Nhận mọi giai đoạn
- Nghiên cứu thật có tiêu chuẩn chặt
- Nhận tất cả là dấu hiệu bán dịch vụ
Một nghiên cứu nhận mọi bệnh không thể trả lời được câu hỏi khoa học nào.
Dấu hiệu thứ năm — không có nhóm đối chứng
- Ai tới cũng nhận can thiệp
- Không có nhóm so sánh
- Không thể rút ra kết luận
- Thiết kế không phục vụ mục tiêu khoa học
- Đây là chỉ dấu quan trọng
Thiết kế không thể trả lời câu hỏi nào cho thấy mục tiêu thật không phải khoa học.
Dấu hiệu thứ sáu — không công bố kết quả
- Đã hoạt động nhiều năm mà chưa có công bố
- Không có bài báo khoa học nào
- Chỉ có lời chứng người bệnh
- Nghiên cứu thật có mục tiêu công bố
- Hỏi về các công bố đã có
Một cơ sở nghiên cứu nhiều năm mà không công bố gì là điều rất bất thường.
Dấu hiệu thứ bảy — quảng cáo trực tiếp
- Quảng cáo rầm rộ tới người bệnh
- Dùng lời chứng cảm động
- Hứa hẹn kết quả
- Nghiên cứu thật tuyển người qua bác sĩ
- Cách tiếp thị tiết lộ bản chất
Nghiên cứu thật thường tuyển người qua hệ thống y tế chứ không qua quảng cáo đại chúng.
Dấu hiệu thứ tám — thúc ép
- Thúc quyết định nhanh
- Nói suất có hạn
- Giảm giá nếu quyết ngay
- Đây là kỹ thuật bán hàng
- Không thuộc về nghiên cứu y học
Giảm giá nếu quyết ngay là câu không bao giờ xuất hiện trong một nghiên cứu thật.
Cách kiểm tra cụ thể
- Hỏi mã số đăng ký nghiên cứu
- Hỏi tên hội đồng đạo đức
- Hỏi ai tài trợ
- Xin tài liệu đồng thuận để mang về đọc
- Đưa tài liệu cho bác sĩ điều trị xem
Đưa tài liệu cho bác sĩ của mình xem là bước kiểm tra hiệu quả nhất.
Về lập luận thường được dùng
- Quy định quá chậm nên chúng tôi đi trước
- Người bệnh không thể chờ
- Đây là quyền được thử của người bệnh
- Các lập luận nghe có lý nhưng che đi vấn đề
- Quy định tồn tại để bảo vệ người bệnh
Sự sốt ruột của người bệnh là thật, nhưng nó không làm cho một can thiệp trở nên hiệu quả.
Cái giá thật của việc tham gia
- Mất tiền, thường rất nhiều
- Rủi ro y tế không được theo dõi đúng
- Mất thời gian quý giá
- Có thể bỏ lỡ điều trị có hiệu quả
- Không có ai chịu trách nhiệm khi có biến chứng
Không có cơ chế chịu trách nhiệm là rủi ro lớn nhất của loại dịch vụ này.
Nếu người thân đang cân nhắc
- Không tranh cãi bằng chỉ trích
- Cùng đặt các câu hỏi kiểm tra
- Cùng đưa tài liệu cho bác sĩ xem
- Hiểu rằng đó là mong muốn được cứu
- Đưa họ tới chuyên khoa
Cùng đi hỏi cho rõ hiệu quả hơn nhiều so với tranh cãi về niềm tin.
Có thể phản ánh
- Với cơ quan quản lý y tế địa phương
- Với hội nghề nghiệp
- Giữ lại tài liệu quảng cáo
- Ghi lại những gì được hứa hẹn
- Việc phản ánh bảo vệ người sau
Giữ lại tài liệu quảng cáo là việc nên làm dù cuối cùng có tham gia hay không.
Cách nghĩ thực tế
- Thu phí lớn cho can thiệp nghiên cứu là dấu hiệu rõ nhất
- Hỏi mã số đăng ký là cách kiểm tra nhanh nhất
- Nghiên cứu nhận mọi bệnh không trả lời được câu hỏi nào
- Quảng cáo trực tiếp tới người bệnh là chỉ dấu đáng chú ý
- Đưa tài liệu cho bác sĩ của mình xem trước khi quyết định
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi tham gia bất cứ chương trình nào.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu rõ nhất của dịch vụ trá hình là gì?
Yêu cầu người tham gia trả một khoản tiền lớn cho chính can thiệp đang được nghiên cứu. Thử nghiệm nghiêm túc hiếm khi làm vậy.
Vì sao có cơ sở gọi dịch vụ là nghiên cứu?
Vì ở một số nơi, việc gọi là nghiên cứu giúp né được các quy định áp dụng cho sản phẩm điều trị, trong khi vẫn thu tiền của người bệnh.
Kiểm tra bằng cách nào?
Hỏi mã số đăng ký nghiên cứu, tên hội đồng đạo đức đã phê duyệt, và xem có tài liệu đồng thuận đầy đủ hay không.
Nếu nghi ngờ thì làm gì?
Không quyết định vội, hỏi bác sĩ điều trị của mình, và có thể phản ánh với cơ quan quản lý y tế địa phương.