Với nhiều bệnh hiếm hoặc bệnh đã hết lựa chọn, đây là câu hỏi đáng đặt ra sớm.
Bắt đầu bằng hỏi bác sĩ
- Bác sĩ điều trị biết tình trạng của mình
- Có thể biết các thử nghiệm đang tuyển
- Có thể giới thiệu tới trung tâm nghiên cứu
- Đây là cách đơn giản nhất
- Nhiều người không nghĩ tới việc hỏi
Câu hỏi có thử nghiệm nào phù hợp với tôi không là câu nên hỏi từ sớm.
Các cơ sở dữ liệu đăng ký
- Nhiều nước có hệ thống đăng ký thử nghiệm công khai
- Ghi thông tin về thiết kế và tiêu chuẩn
- Có thể tra cứu theo bệnh
- Bác sĩ giúp đọc và diễn giải
- Thông tin thường bằng thuật ngữ chuyên môn
Việc một thử nghiệm được đăng ký công khai là chỉ dấu về tính nghiêm túc.
Tiêu chuẩn tham gia
- Tiêu chuẩn lựa chọn và tiêu chuẩn loại trừ
- Rất cụ thể và chặt chẽ
- Nhiều người không đáp ứng
- Không phải vì bị từ chối mà vì thiết kế nghiên cứu
- Đừng nản nếu không đủ tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn chặt chẽ tồn tại để kết quả nghiên cứu có ý nghĩa chứ không phải để loại người.
Vì sao tiêu chuẩn chặt
- Để nhóm tham gia đồng nhất
- Để kết quả diễn giải được
- Để bảo vệ người có nguy cơ cao
- Là yêu cầu khoa học
- Không phải sự phân biệt
Nhóm tham gia càng đồng nhất thì kết quả càng dễ diễn giải.
Thời điểm nên hỏi
- Càng sớm càng tốt
- Một số thử nghiệm yêu cầu chưa dùng điều trị nào
- Một số yêu cầu đã thất bại với phác đồ cụ thể
- Điều trị trước đó ảnh hưởng tới điều kiện tham gia
- Hỏi trước khi bắt đầu phác đồ mới
Một số cánh cửa đóng lại sau khi đã dùng một loại điều trị nào đó.
Những câu nên hỏi về thử nghiệm
- Đây là giai đoạn mấy
- Mục tiêu nghiên cứu là gì
- Có nhóm đối chứng không
- Tôi phải tới bao nhiêu lần
- Kéo dài bao lâu
- Ai chi trả cho những gì
Số lần phải tới và thời gian kéo dài là yếu tố quyết định khả năng duy trì.
Về chi phí
- Can thiệp nghiên cứu thường không thu phí
- Xét nghiệm của nghiên cứu thường được chi trả
- Chăm sóc thông thường vẫn có thể phải trả
- Chi phí đi lại thường tự lo
- Hỏi rõ từng khoản
Bị yêu cầu trả tiền cho chính can thiệp đang nghiên cứu là dấu hiệu rất đáng nghi.
Yếu tố thực tế
- Khoảng cách tới trung tâm
- Số lần phải tới
- Thời gian nghỉ làm
- Người đi cùng
- Khả năng duy trì suốt nghiên cứu
Bỏ giữa chừng vì không đi lại nổi là kết cục không có lợi cho ai.
Đánh giá tính nghiêm túc
- Có đăng ký công khai không
- Có hội đồng đạo đức phê duyệt không
- Cơ sở nghiên cứu là đơn vị nào
- Ai tài trợ
- Có tài liệu đồng thuận đầy đủ không
Một thử nghiệm nghiêm túc trả lời được mọi câu hỏi này bằng giấy tờ.
Dấu hiệu đáng nghi
- Yêu cầu trả tiền lớn để tham gia
- Không có đăng ký công khai
- Không nói rõ đây là nghiên cứu
- Hứa hẹn kết quả
- Thúc ép quyết định nhanh
Không nghiên cứu nghiêm túc nào hứa hẹn kết quả trước khi có dữ liệu.
Về du lịch tham gia thử nghiệm
- Một số nơi quảng cáo thử nghiệm cho người nước ngoài
- Cần kiểm tra rất kỹ
- Khó theo dõi sau khi về nước
- Khó xử lý nếu có biến chứng
- Bàn với bác sĩ điều trị trước
Không có ai theo dõi sau khi về nước là rủi ro lớn nhất của phương án này.
Nếu không đủ tiêu chuẩn
- Hỏi về các thử nghiệm khác
- Hỏi về điều trị hiện có
- Tình trạng có thể thay đổi sau này
- Giữ liên lạc với chuyên khoa
- Đăng ký nhận thông tin nếu có
Thử nghiệm mới liên tục mở ra nên việc giữ liên lạc rất có giá trị.
Cân nhắc cùng gia đình
- Ảnh hưởng tới lịch sinh hoạt cả nhà
- Cần người hỗ trợ đi lại
- Cần bàn về kỳ vọng
- Không quyết định vội
- Có thời gian suy nghĩ
Tham gia một nghiên cứu dài là cam kết của cả gia đình chứ không riêng người bệnh.
Đặt kỳ vọng đúng
- Đây là nghiên cứu chứ không phải điều trị đảm bảo
- Có thể vào nhóm đối chứng
- Can thiệp có thể không hiệu quả
- Đóng góp cho khoa học là giá trị thật
- Hiểu đúng giúp không thất vọng
Người tham gia với kỳ vọng đúng thường có trải nghiệm tốt hơn nhiều.
Cách nghĩ thực tế
- Hỏi bác sĩ là cách tìm đơn giản nhất
- Hỏi sớm vì điều trị trước đó ảnh hưởng điều kiện tham gia
- Tiêu chuẩn chặt là yêu cầu khoa học chứ không phải phân biệt
- Bị yêu cầu trả tiền cho can thiệp nghiên cứu là dấu hiệu đáng nghi
- Yếu tố đi lại quyết định khả năng duy trì
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy trao đổi với bác sĩ điều trị trước khi tham gia.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết có thử nghiệm nào phù hợp?
Hỏi bác sĩ điều trị là cách đơn giản nhất. Ngoài ra có các cơ sở dữ liệu đăng ký thử nghiệm công khai mà bác sĩ có thể giúp tra cứu.
Tiêu chuẩn tham gia thường gồm gì?
Loại bệnh và giai đoạn, độ tuổi, các điều trị đã dùng, chức năng cơ quan và tình trạng sức khoẻ tổng thể. Mỗi thử nghiệm có tiêu chuẩn riêng rất cụ thể.
Có phải trả tiền để tham gia không?
Can thiệp đang được nghiên cứu thường không thu phí. Nếu bị yêu cầu trả tiền cho chính can thiệp đó thì cần rất thận trọng.
Nếu thử nghiệm ở xa thì sao?
Cần tính tới chi phí và thời gian đi lại, số lần phải tới, và khả năng duy trì suốt thời gian nghiên cứu. Đây là yếu tố thực tế quan trọng.